Nowy Dwór Mazowiecki uczcił 86. rocznicę Zbrodni Katyńskiej, oddając hołd ofiarom sowieckiej zbrodni z 1940 roku. W ramach ogólnopolskiej akcji „Katyń. Ocalić od zapomnienia” posadzono 17. Katyński Dąb Pamięci, poświęcony podporucznikowi rezerwy saperów Walerianowi Innocentemu Zathejowi.
Uroczystości zgromadziły przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych, duchowieństwa, organizacji społecznych, a także młodzież i rodziny ofiar Zbrodni Katyńskiej. Wydarzenie miało podniosły i refleksyjny charakter, przypominając o jednej z najtragiczniejszych kart polskiej historii.
Katyń – pamięć o blisko 22 tysiącach ofiar
Wiosną 1940 roku funkcjonariusze sowieckiego aparatu terroru – NKWD – dokonali masowego mordu na blisko 22 tysiącach obywateli Polski. Wśród ofiar znaleźli się oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, urzędnicy państwowi oraz przedstawiciele inteligencji.
Ofiary spoczęły w zbiorowych mogiłach m.in. w Katyniu, Charkowie, Twerze i Kijowie. Przez dekady prawda o zbrodni była fałszowana i ukrywana przez władze ZSRR.
„Pamięć jest fundamentem tożsamości”
Podczas uroczystości głos zabrał burmistrz Nowego Dworu Mazowieckiego Sebastian Sosiński, podkreślając znaczenie pamięci historycznej. – Spotykamy się dziś w szczególnym dniu. Dniu pamięci, zadumy i hołdu dla ofiar Zbrodni Katyńskiej. Pamięć jest fundamentem tożsamości i odpowiedzialności za przyszłość – mówił.
Z kolei starosta nowodworski Magdalena Biernacka zaznaczyła, że Katyń pozostaje przestrogą przed totalitaryzmem i pogardą dla ludzkiego życia.
Walerian Innocenty Zathej – oficer, inżynier, ofiara Katynia
Tegoroczny Dąb Pamięci poświęcono podporucznikowi rezerwy saperów Walerianowi Innocentemu Zathejowi – absolwentowi Politechniki Lwowskiej, inżynierowi elektrykowi i żołnierzowi Wojska Polskiego.
W 1939 roku walczył w obronie Warszawy, Lublina i Lwowa. Po agresji ZSRR został rozbrojony, a następnie aresztowany przez NKWD w grudniu 1939 roku. W 1940 roku został zamordowany strzałem w tył głowy na terenie Kijowa. Jego ciało spoczęło w zbiorowych mogiłach w Bykowni.
17. Dąb Pamięci w Nowym Dworze Mazowieckim
Nowy Dwór Mazowiecki ma szczególny związek z tragedią katyńską. W mieście stacjonował Batalion Elektrotechniczny, którego wielu oficerów zostało zamordowanych w 1940 roku.
Od 17 lat Zespół Szkół nr 2 realizuje program „Katyń. Ocalić od zapomnienia”, sadząc kolejne drzewa pamięci.
– To nie jest zwykłe wydarzenie. To lekcja historii i patriotyzmu. Dęby są symbolem trwałości i pamięci, która musi być zakorzeniona w naszej świadomości – podkreśliła dyrektor szkoły Beata Janas.
Posadzony w tym roku dąb jest 17. w mieście i 28. w Polsce upamiętniającym oficerów Batalionu Elektrotechnicznego.
Wzruszające świadectwa rodzin i apel pamięci
Podczas uroczystości przedstawiciele Rodzin Katyńskich przypomnieli o osobistych pamiątkach wydobywanych z masowych grobów podczas ekshumacji, m.in. kluczach, medalikach i krzyżykach – symbolach nadziei na powrót bliskich.
Wygłoszono także Apel Pamięci, w którym przywołano nazwiska oficerów zamordowanych w Katyniu i innych miejscach kaźni. Ceremonię zakończyła salwa honorowa oddana przez Kompanię Honorową II Mazowiecki Pułk Saperów.
Pamięć, która trwa
W uroczystościach uczestniczyli m.in. przedstawiciele władz państwowych, samorządowych oraz instytucji pamięci, w tym reprezentanci Muzeum Katyńskie, a także rodziny ofiar, w tym potomkowie zamordowanych oficerów.
Zbrodnia katyńska przez dekady była przemilczana. Dziś jej pamięć jest przywracana dzięki rodzinom, szkołom i lokalnym społecznościom. Każdy posadzony dąb to symbol przywróconego imienia i historii, której nie da się wymazać.
