16 września obchodzono Dzień Łosia, święto jednego z największych mieszkańców Kampinoskiego Parku Narodowego.
Łoś jest największym przedstawicielem rodziny jeleniowatych i jednym z największych ssaków lądowych Europy. W Polsce populacja łosi została niemal całkowicie wytępiona w pierwszej połowie XIX wieku. Po II wojnie światowej zwierzęta te przetrwały jedynie nad Biebrzą. Reintrodukcja w Puszczy Kampinoskiej rozpoczęła się w 1951 r., gdy sprowadzono do puszczy 5 osobników z Białorusi oraz 1 samca z Białowieży. Dzięki tym działaniom kampinoskie łosie stanowią dziś jedną z dwóch najbardziej stabilnych populacji w Polsce, liczącą około 350 sztuk.
Życie codzienne łosia
Łosie to zwierzęta wędrowne – latem preferują tereny podmokłe, zimą przenoszą się do suchych borów sosnowych. Przemieszczają się w poszukiwaniu pożywienia i lepszych warunków bytowych, często wychodząc poza granice Parku. Latem można spotkać łoszę z łoszakiem, zimą – dorosłe osobniki w lasach, a czasem spacerujące po chodnikach lub zlizujące sól z ulic.
Mimo że łosie wydają się powolne i łagodne, są bardzo silne i niebezpieczne – dorosły samiec może ważyć nawet do 450 kg, biegać do 60 km/h i w razie zagrożenia atakować przednimi nogami. Szczególną ostrożność należy zachować w pobliżu samicy z młodym. Łoś sygnalizuje gotowość do ataku poprzez wyciągnięcie szyi i opuszczenie głowy, a uszy położone po sobie to jasny znak ostrzegawczy.
Są świetnymi pływakami – nurkują głęboko w poszukiwaniu roślin wodnych.
Samce zrzucają poroże w okresie zimowym i wiosną wyrasta im nowe. Poroże byków może mieć formę łopat lub badyli, a waga pojedynczej tyki waha się od kilku kilogramów. Dieta łosi jest bardzo urozmaicona: latem jedzą rośliny zielne, liście, owoce i pędy, zimą zaś igły i korę drzew. Dorosły łoś zjada dziennie 20–50 kg pożywienia. Łosie zmieniają ubarwienie sierści w zależności od pory roku – latem ciemnobrązowa, zimą jaśniejsza i mniej kontrastowa. Żyją zazwyczaj 20–25 lat. Łosie od wieków fascynowały ludzi – były źródłem mięsa (łosina), skór i poroża. W historii próbowano je nawet oswajać i wykorzystywać jako zwierzęta pociągowe. Dziś spotkania z łosiem w terenie powinny odbywać się z zachowaniem bezpiecznej odległości. Nigdy nie należy podchodzić do zwierzęcia ani głośno się zachowywać – zwłaszcza w pobliżu młodych.
Naturalni wrogowie i zagrożenia
Najgroźniejszym naturalnym wrogiem łosia jest wilk, który reguluje liczebność populacji, polując na najsłabsze osobniki. Na terenach zamieszkanych przez ludzi największym zagrożeniem pozostają wypadki drogowe.
Łosie to nie tylko ikona puszczańskiej przyrody, ale też kluczowy element ekosystemu – wpływają na strukturę roślinności i różnorodność biologiczną.
Foto: Tomasz Hryniewicki/ KPN
