Decyzja o przyznaniu Srebrnej Odznaki „Za Opiekę nad Zabytkami” dla dyrektor Nowodworskiego Ośrodka Kultury, Agnieszki Kubiak-Falęckiej, wywołała sprzeciw części środowisk społecznych i osób zaangażowanych w ochronę dziedzictwa. Do Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego trafiły oficjalne pisma z wnioskiem o ponowną analizę decyzji.
Autorem inicjatywy jest Piotr Duda, który – wraz z grupą społeczników, pasjonatów historii oraz mieszkańców – zebrał podpisy pod wnioskiem o weryfikację zasadności przyznania odznaczenia. Dokument skierowano do wiceminister Marta Cienkowska oraz Generalnej Konserwator Zabytków Bożeny Żelazowskiej.
Wątpliwości co do przesłanek odznaczenia
Jak podkreślają autorzy pisma, ich działania mają charakter oddolny i wynikają z troski o zachowanie wysokich standardów przy przyznawaniu odznaczeń państwowych. Główne zastrzeżenia dotyczą zakresu faktycznych działań podejmowanych przez dyrektor NOK w obszarze ochrony zabytków.
W piśmie wskazano, że działalność Agnieszki Kubiak-Falęckiej w odniesieniu do zabytkowego Kasyno Oficerskie w Modlinie Twierdzy ogranicza się do obowiązków administracyjnych związanych z zarządzaniem obiektem. Zdaniem wnioskodawców, nie brała ona udziału w procesie rewitalizacji, nie prowadziła prac konserwatorskich ani nie inicjowała działań społecznych w zakresie ochrony dziedzictwa.
– Pełnienie funkcji administracyjnej w obiekcie zabytkowym nie jest równoznaczne z realizacją ponadstandardowych działań na rzecz jego ochrony – podkreślają autorzy protestu.
Postulaty: wyjaśnienia i możliwa weryfikacja decyzji
W skierowanym do ministerstwa piśmie zawarto konkretne postulaty. Wnioskodawcy domagają się:
-
przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego,
-
ujawnienia dokumentacji stanowiącej podstawę przyznania odznaczenia,
-
zasięgnięcia opinii władz samorządowych Nowego Dworu Mazowieckiego,
-
a w przypadku potwierdzenia wątpliwości – rozważenia cofnięcia wyróżnienia.
Zwracają również uwagę na kontekst czasowy decyzji. W przestrzeni publicznej pojawiały się bowiem informacje o możliwym odwołaniu dyrektor NOK ze stanowiska, co – zdaniem autorów pisma – dodatkowo uzasadnia potrzebę transparentnego wyjaśnienia sprawy.
Spór o standardy i rangę odznaczeń
Srebrna Odznaka „Za Opiekę nad Zabytkami” jest wyróżnieniem przyznawanym osobom szczególnie zasłużonym dla ochrony dziedzictwa kulturowego. Zdaniem sygnatariuszy protestu, nadanie jej bez jednoznacznych i udokumentowanych osiągnięć może podważać jej prestiż oraz zaufanie środowisk eksperckich i społecznych.
Autorzy podkreślają, że ich działania nie mają charakteru personalnego, lecz systemowy. – Naszym celem jest zachowanie przejrzystości i wiarygodności procesu przyznawania odznaczeń państwowych – wskazują.
Na moment publikacji artykułu resort kultury nie odniósł się publicznie do złożonego wniosku.
