W Jabłonnie odbyła się prezentacja nowatorskiego rozwiązania opracowanego przez naukowców z Polskiej Akademii Nauk, które może znacząco wesprzeć bezpieczeństwo polskich granic. System, nazwany Biernym Aerostatycznym Systemem Informacyjno-Analitycznym (#BASIA), wykorzystuje zaawansowane technologie rozwijane w krajowych instytutach badawczych oraz wieloletnie doświadczenie polskich zespołów naukowych.
Spotkanie oraz pokaz aerostatu odbyły się w Centrum Badawczym „Konwersja Energii i Źródła Odnawialne” PAN. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. dr hab. inż. Piotr Orleański, dyrektor centrum, oraz dr hab. inż. Mirosław Rataj.
Podczas prezentacji podkreślono znaczenie współpracy nauki z administracją publiczną i sektorem obronnym.
Jak zaznaczył kierujący Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr Marcin Kulasek – „To moment, w którym spotykają się nauka, obronność i przemysł. Tu, w Polsce, nasi naukowcy potrafią tworzyć rozwiązania, które do tej pory musieliśmy kupować za wielkie pieniądze. To co zobaczyliśmy to świetne uzupełnienie modernizacji w polskiej armii”.
Projekt BASIA pokazuje, jak wiedza, rozwinięta infrastruktura badawcza oraz doświadczenie zespołów naukowych mogą przekładać się na konkretne technologie wspierające bezpieczeństwo państwa.
Wiceszef Ministerstwa Obrony Narodowej Stanisław Wziątek zwrócił uwagę na szerszy kontekst inicjatywy – „Mówimy o konkretnym projekcie, ale także o filozofii współpracy wokół obronności. Kluczowe jest budowanie bezpieczeństwa państwa poprzez wspólne działania. Przekładamy naukę na praktykę. To rozwiązania oparte na polskiej myśli naukowej, które mogą służyć obronności naszego kraju. W jedności siła”.
W realizację projektu zaangażowane są również inne podmioty naukowe i technologiczne, w tym XYSensing, Centrum Badań Kosmicznych PAN, Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN, Politechnika Rzeszowska oraz Adaptronic.
Prezentowany system może stać się ważnym elementem budowania nowoczesnych zdolności obronnych Polski, opartych na krajowych rozwiązaniach technologicznych i potencjale rodzimych naukowców.
Prace nad konstrukcją aerostatu trwają od ponad pięciu lat i były finansowane głównie przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) w ramach wspólnych programów z Narodowym Centrum Nauki: TANGO 2 i TANGO 4, których celem była budowa pomostu między badaniami podstawowymi a przemysłowymi i pracami rozwojowymi. Rozwiązania konstrukcyjne opierają się na patentach przyznanych IPPT PAN przez Urząd Patentowy RP.
