Sylwestrowe fajerwerki mają poważne konsekwencje dla zwierząt i środowiska – ostrzega Kampinoski Park Narodowy. Głośne wybuchy i intensywne błyski powodują u dzikich i domowych zwierząt silny stres, dezorientację, a zimą mogą decydować nawet o ich przeżyciu, jednocześnie pogarszając jakość powietrza i bezpieczeństwo ludzi.
Zbliżający się Sylwester to dla wielu osób czas radości i świętowania. Kampinoski Park Narodowy w swoim komunikacie zwraca jednak uwagę, że noc ta wygląda zupełnie inaczej z perspektywy dzikich i domowych zwierząt. Głośne wybuchy fajerwerków oraz intensywne błyski światła stanowią dla nich silne, trudne do przewidzenia zagrożenie, wywołując stres i dezorientację.
Przedstawiciele Parku zachęcają, by powitanie Nowego Roku odbywało się w sposób bardziej przyjazny dla otoczenia, bez huku i nagłych detonacji.
Dlaczego fajerwerki są szczególnie uciążliwe dla zwierząt
Zwierzęta żyjące na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego, zarówno ptaki, jak i ssaki, dysponują znacznie czulszym słuchem niż człowiek oraz odbierają szersze spektrum częstotliwości. Dźwięki generowane przez petardy i rakiety osiągają dla nich natężenie nie tylko głośne, ale często wręcz bolesne.
Dodatkowym problemem jest nieprzewidywalność wybuchów. Pojawiają się one nagle, w nieregularnych odstępach czasu i bez jakichkolwiek sygnałów ostrzegawczych. W efekcie u zwierząt uruchamia się silna reakcja stresowa – organizm produkuje zwiększone ilości adrenaliny i kortyzolu, przyspiesza tętno, a napięcie mięśniowe gwałtownie rośnie. Naturalną reakcją staje się ucieczka, często chaotyczna i niekontrolowana.
Hałas to nie jedyny problem. Fajerwerki emitują także intensywne błyski światła, które zaburzają rytm dobowy i orientację przestrzenną zwierząt. Przestraszone łosie, jelenie, sarny czy dziki mogą w panice opuszczać bezpieczne obszary leśne, przebiegać przez drogi, wpadać na ogrodzenia lub gubić młode.
Takie sytuacje zwiększają ryzyko kolizji drogowych, poważnych urazów, a w skrajnych przypadkach śmierci zwierząt. Szczególnie narażone są obszary przylegające do Parku oraz jego otulina, gdzie kontakt zwierząt z infrastrukturą drogową jest częstszy.
Ptaki najbardziej narażone na skutki wybuchów
Szczególnie dotkliwe konsekwencje sylwestrowych fajerwerków obserwuje się wśród ptaków. Nagłe wybuchy powodują masowe, nocne zrywanie się stad do lotu. Zimą, gdy zasoby energetyczne są ograniczone, taki wysiłek może decydować o przetrwaniu kolejnych dni.
Dochodzi również do zderzeń ptaków z drzewami, zabudowaniami oraz liniami energetycznymi, a także do utraty orientacji w terenie. Skutki te mają realny wpływ na lokalne populacje ptaków, zwłaszcza w okresie zimowym.
Podobne mechanizmy stresowe występują u zwierząt domowych. Dla psów i kotów Sylwester jest jedną z najbardziej stresujących nocy w roku. Głośne i nagłe dźwięki wywołują drżenie, przyspieszony oddech, nadmierną wokalizację, chowanie się oraz zachowania ucieczkowe.
Co roku w tym okresie notuje się zwiększoną liczbę zaginięć zwierząt, które w panice zerwały się ze smyczy lub uciekły z posesji. Problem ten dotyczy zarówno obszarów miejskich, jak i podmiejskich.
Kampinoski Park Narodowy zwraca też uwagę, że fajerwerki stanowią także obciążenie dla środowiska. Podczas ich spalania do atmosfery uwalniane są pyły zawieszone, związki siarki oraz metale ciężkie. Substancje te pogarszają jakość powietrza, osiadają na glebie i roślinności, a następnie trafiają do wód powierzchniowych, negatywnie wpływając na funkcjonowanie ekosystemów.
Po sylwestrowej nocy pozostają również odpady – fragmenty petard i rakiet zawierające toksyczne związki chemiczne, które nie ulegają szybkiemu rozkładowi. Na terenach cennych przyrodniczo, takich jak Kampinoski Park Narodowy i jego otulina, problem ten ma szczególnie poważne znaczenie.
Bezpieczeństwo ludzi również zagrożone
Aspekt środowiskowy i przyrodniczy to nie jedyne kwestie. Fajerwerki są corocznie przyczyną oparzeń, urazów oraz pożarów. Generują również silny stres u dzieci, osób starszych oraz osób wrażliwych na hałas i intensywne bodźce sensoryczne.
Świadome powitanie Nowego Roku
Kampinoski Park Narodowy apeluje o odpowiedzialność i empatię w okresie sylwestrowym. Rezygnacja z fajerwerków to sposób na ograniczenie cierpienia zwierząt, zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko oraz poprawę bezpieczeństwa ludzi.
Radek Cichocki
kontakt: radek@wirtualnynowydwor.pl
