Od kwietnia 2023 roku obowiązują w Polsce przepisy, które całkowicie zmieniły zasady dotyczące budynków i ich efektywności energetycznej. Choć minęły już ponad dwa lata, wielu właścicieli nieruchomości wciąż nie wie, że ich domy i mieszkania podlegają nowym regulacjom. Niewiedza nie chroni jednak przed karą – a ta może sięgnąć aż 5000 zł.
Świadectwo energetyczne – obowiązek, nie wybór
Kluczowym wymogiem jest świadectwo charakterystyki energetycznej. To dokument określający, ile energii potrzebuje budynek na ogrzewanie, wentylację, przygotowanie ciepłej wody, a w obiektach usługowych także na chłodzenie i oświetlenie. W praktyce jest to coś w rodzaju „paszportu energetycznego”, który przypisuje budynek do konkretnej klasy energetycznej.
Obowiązek posiadania świadectwa dotyczy:
-wszystkich budynków wybudowanych po 2009 roku,
-starszych nieruchomości – w przypadku ich sprzedaży lub wynajmu.
-Z obowiązku zwolnione są tylko małe domy do 50 m², obiekty sezonowe używane krócej niż 4 miesiące w roku oraz część budynków gospodarczych i przemysłowych.
Koszt dokumentu wynosi średnio 500–800 zł, a może go wystawić jedynie certyfikowany specjalista.
Brak świadectwa? Sroga kara
Jeśli właściciel sprzedaje lub wynajmuje nieruchomość bez ważnego świadectwa energetycznego, ryzykuje karę finansową w wysokości nawet 5000 zł. To nie wszystko – brak dokumentu może też utrudnić finalizację transakcji i obniżyć wartość nieruchomości w oczach potencjalnych kupujących lub najemców.
Kontrole systemów grzewczych
Nowe prawo przewiduje także obowiązkowe kontrole instalacji grzewczych. Ich częstotliwość zależy od mocy i rodzaju urządzenia – od dwóch do pięciu lat. Takie przeglądy wykonują uprawnieni fachowcy, a ich celem jest zarówno wypełnienie wymogów prawnych, jak i poprawa bezpieczeństwa oraz zmniejszenie zużycia energii.
Dlaczego to się opłaca?
Choć dla wielu właścicieli to dodatkowy koszt i formalność, świadectwo energetyczne ma też zalety. Dokument pozwala lepiej oszacować przyszłe rachunki za energię, a przy sprzedaży lub wynajmie staje się coraz częściej kartą przetargową – kupujący zwracają uwagę na klasę energetyczną budynku, co realnie wpływa na jego wartość.
Część unijnej strategii klimatycznej
Nowe przepisy to element szerszej polityki klimatycznej Unii Europejskiej. W kolejnych latach należy spodziewać się dalszego zaostrzania norm, dlatego już teraz warto zadbać o komplet wymaganych dokumentów i przeglądów. Brak świadectwa czy kontroli to nie tylko ryzyko wysokiej grzywny, ale i problemy przy ewentualnej sprzedaży domu czy mieszkania.
A.Sz.
